ايده آليسم اخلاقى . . . . . 111 ارزش تاريخ دو عيب كتابهاى تاريخ . . . . . 117 پاسخ به نظريهء بىارزشى تاريخ . . . . . 120 واقعهء تاريخى كدام است ؟ . . . . . 122 وظيفهء مورخ . . . . . 123 جامعه و فرد جامعه و فرد ( 1 ) . . . . . 129 اصل بودن جامعه يا فرد . . . . . 129 تركيب جامعه از افراد ، حقيقى است يا اعتبارى ؟ . . . . . 130 نظريهء دوركهيم . . . . . 131 نظريهء درست . . . . . 132 آيا تاريخ هدف دارد ؟ . . . . . 133 نظريهء « روح زمان » . . . . . 134 نظريهء فطرت در باب جامعه و فرد . . . . . 138 فرق تربيت و صنعت . . . . . 138 جامعه و فرد ( 2 ) . . . . . 144 آيا انسان ، اجتماعى آفريده شده ؟ . . . . . 146 فطرت قابل رشد يا مسخ است . . . . . 148 نقش و تأثير فرد در جامعه . . . . . 150 نقش نوابغ و قهرمانان . . . . . 150 تاريخ و علم ، تاريخ و مذهب ، تاريخ و اخلاق تاريخ و علم . . . . . 157 نظريات مختلف در باب علم نبودنِ تاريخ . . . . . 157 بررسى نظريات . . . . . 160